Reisorganisaties en dierenleed op hun verre vliegbestemmingen (3): FOX Vakanties

In Marokko worden jonge apen door georganiseerde bendes niet alleen verkocht als huisdier, maar ook gebruikt als toeristentrekker (foto: Stichting AAP, Ronald Troostwijk).

07-12-2017 | Van onze redactie – Bij het boeken van een vakantie denk je in de eerste plaats aan welverdiende rust en ontspanning, niet aan al het dierenleed dat op bepaalde verre vliegbestemmingen voorkomt. Dieren die veelvuldig worden mishandeld, genegeerd of voor het toerisme worden gebruikt. Maar wat doen reisorganisaties daar in de praktijk eigenlijk zelf aan als het gaat om de voorziening van informatie richting de consument? In deze serie artikelen gaat Lezerzzz op kritisch onderzoek uit. Dit keer wordt FOX Vakanties belicht.

Per jaar brengen reisorganisaties miljoenen passagiers met het vliegtuig naar hun verre bestemmingen. Hoe leuk is het niet om in het buitenland een tochtje te maken op de rug van een olifant, naast een leeuw of tijger te staan, reptielen te aaien, zeeschildpadden even vast te houden of met een aapje op de schouder te poseren? Maar is dat ook net zo leuk voor het dier? Spontaan met een aapje op de foto gaan is niet zo onschuldig als het lijkt. Niet zelden zijn ze bij hun moeder weggerukt, zitten ze vastgeketend aan kettingen en zijn ze gedrogeerd door drugs. De ketting groeit naarmate het aapje groter wordt in de huid vast, wat zorgt voor veel pijnlijke infecties. In het geval de dieren niet genoeg presteren, krijgen ze een pak slaag. De grootste bedreiging voor de populatie van berberapen is de illegale handel. In Marokko worden jonge apen door georganiseerde bendes niet alleen verkocht als huisdier, maar ook gebruikt als toeristentrekker.

Wel en niet verstandig

De essentiële vraag bij al die gevallen is: waarom kunnen reisorganisaties hun klanten niet duidelijk informeren over wrede handelingen met dieren op de bestemmingen waarop zij vliegen? Dat kan door duidelijke voorlichting op de website te plaatsen en het telefonisch van advies voorzien over wat wel en niet verstandig is. Kortom, door waarde te hechten aan het welzijn van dieren. Er gaat veel geld om in de toeristenindustrie, maar wordt er bij al die organisaties een bepaald budget voor deze doeleinden vrijgemaakt? En zo ja, hoeveel is dat dan?

FOX Vakanties

FOX Vakanties, dochter van de ANWB, is een reisorganisatie die reizen aanbiedt naar verre bestemmingen, met een uitgebreid aanbod van onder andere groeps-, single- en individuele reizen. Onze verwachtingen zijn hoog gespannen. Op de website vinden we onder het kopje ‘Duurzaam & milieubewust’ veel informatie. Maar is het niet teveel? Leest de gemiddelde websitebezoeker dat allemaal? We vragen ons zelfs af of de gemiddelde consument wel begrijpt wat er staat. Zo voldoet FOX aan de ANVR-DTO verplichting, bestaat er een daartoe opgeleid duurzaamheidsteam en is er een beleidsverklaring. Maar wat betekent dat concreet? FOX is betrokken of is betrokken geweest bij Stichting Spots, Stichting Project Nepal, Red de Neushoorn, Olifant Actie, Luipaard Actie, Schildpad Actie en de Orang Oetan Actie. We kunnen er hierbij niet achter komen hoeveel er aan financiële steun wordt verleend en op welke projecten dat precies gebeurt.

Geen natuurbescherming

Die campagne bij de Stichting Spots trekt onze aandacht. Hier wordt gesproken over verantwoord op vakantie gaan naar Afrika en Thailand. Zo staat er: ‘Dit doen wij door middel van voorlichting aan onze klanten en het niet aanbieden van excursies waarbij de dieren worden gebruikt om mee op de foto te gaan, te voeren of met ze te wandelen. Bij dergelijke projecten fokt men deze bedreigde diersoorten, met als achterliggende gedachte dat zij uiteindelijk zullen terugkeren in de natuur. Door als toerist of vrijwilliger deze projecten te bezoeken denkt u dat u indirect bij draagt aan natuurbescherming. Echter, knuffelen met (jonge) katachtige is geen natuurbescherming. Dieren die gewend zijn geraakt aan mensen, kunnen niet overleven in het wild. Een organisatie die echt iets aan natuurbescherming doet, minimaliseert het contact tussen het vrij te laten dier en mens daarom zoveel mogelijk.’

‘Alleen in het Thailanddorp kan je voor vijf euro een kort ritje maken op een olifant, als je wilt.’

Een hele industrie ontwikkeld

Even verderop in de informatie komen olifanten aan bod. Hier staat: ‘Wie wil er nou geen olifanten zien op vakantie? Hun reusachtige aanwezigheid, hun zachtmoedige voorkomen, hun intelligentie… In de afgelopen jaren is er een hele industrie ontwikkeld rond het aanbieden van ‘onvergetelijke ervaringen’ met olifanten. Helaas, veel van deze ervaringen zijn vooral voor de olifant zelf onvergetelijk. Omdat het welzijn van de het dier vaak ernstig wordt aangetast.’ Zo lezen we dat FOX Vakanties de campagne ‘Stap van de olifant af’ van de World Animal Protection (WAP) steunt. Dat sinds januari 2014 FOX alleen nog excursies aanbiedt waar de reizigers kennismaken met olifanten in hun natuurlijke omgeving. FOX vermeldt op haar website overigens wel degelijk, voordat olifantenritjes gemaakt kunnen worden, dat de dieren worden vastgebonden, uitgehongerd en afgeranseld. Om te concluderen dat het breken van de wil, wat een week kan duren, een zeer traumatische ervaring met een psychologische impact betreft, die het dier de rest van zijn of haar leven meedraagt. Dat is goed om te vermelden, maar hierbij vragen we ons wel af wat er ter plaatse door deze reisorganisatie aan exacte voorlichting wordt gegeven aan de klanten. Want op de website lezen we onder de reiservaring van een klant: ‘Dieren doen geen circuskunstjes. Alleen in het Thailanddorp kan je voor vijf euro een kort ritje maken op een olifant, als je wilt.’

Achterin de gids verstopt

We besluiten een reisgids van FOX op te vragen. Bij een willekeurig reisbureau krijgen we die al snel mee. Maar hoe we ook bladeren, we vinden werkelijk nergens iets over dierenleed op de vele, verre vakantiebestemmingen die worden aangeboden. Helemaal achterin de 240 pagina’s tellende gids verstopt, is één pagina gewijd aan ‘Duurzaam toerisme’ en ‘FOX milieubewust’. Ook hier wordt gesproken over ‘een opgeleide milieucoördinator’, ‘Milieuzorg ANVR’ en wordt er aangegeven dat er diverse duurzame activiteiten worden ondernomen. We lezen over GreenSeat (de mogelijkheid om met een ‘groene stoel’ te vliegen en over Ecpat (tegengaan van kindersekstoerisme). En wordt er zelfs uitgelegd hoe duurzaam het kantoorpand van FOX is. Kijken we bij een groepsrondreis door Thailand dan zien we een foto van twee jonge olifanten in een groen grasveld. En wordt de mogelijkheid genoemd om Elephants World te bezoeken: ‘Tijdens de 16-daagse familie groepsreis Jungles & Stranden in Zuid-Thailand kunt u de dieren zelf voeren en wassen, een unieke ervaring!’ Op de foto die bij dit stukje staat, zien we een drietal olifanten bij een groepje toeristen staan.

Mensen, milieu, natuur en cultuur

Hoe staat het met de informatievoorziening als we contact opnemen met de klantenservice? We sturen een e-mail en doen ons voor als een mogelijke klant en geven we aan dat we overwegen om met FOX een reis naar Thailand te boeken. En leggen we uit dat we graag eerst informatie zouden willen ontvangen over het dierenleed op de gekozen vliegbestemming. Zodat we op de hoogte zijn van waar we ter plaatse op moeten letten. De reactie laat enkele dagen op zich wachten door drukte. Ook hier veel informatie, maar geen concrete antwoord op de vraag waar we zo naarstig naar op zoek zijn: ‘Tijdens onze reizen genieten wij volop van de natuur en dragen wij graag ons steentje bij om dit in stand te houden. Bij het samenstellen van onze reizen houden wij rekening met mensen, milieu, natuur en cultuur, zodat de vakantie niet alleen voor (n)u bijzonder is, maar ook komende generaties kunnen genieten van aantrekkelijke bestemmingen. Of het nu gaat om vakanties waarbij u geniet van ongerepte natuur, de lokale cultuur ervaart, nieuwe mensen ontmoet of een heerlijk lokaal gerecht proeft; samen werken we aan vakanties die zorgen voor betere plekken en mooiere ervaringen. En daarmee leveren we een belangrijke bijdrage aan de duurzame ontwikkelingen op de bestemming. Voor u als reiziger, maar ook voor de mensen die op de vakantiebestemming wonen.’

‘Sinds januari 2014 bieden wij alleen nog excursies aan waar onze reizigers kennis maken met olifanten in hun natuurlijke omgeving.’

Geen kunstje hoeven te doen

Okee, dat klinkt veelbelovend en lijkt een repeterend verhaal dat met kopiëren en plakken is toegestuurd. Maar we hebben hiermee nog steeds geen antwoord op onze gestelde vraag. Wat betekent dat nu concreet als het gaat om dierenleed op de door ons aangegeven vakantiebestemming? Wat kunnen we verwachten? Waar kunnen we beter wel en niet aan meedoen? De reactie wordt vervolgd met: ‘Zo heeft FOX een samenwerkingsverband met Stichting Spots om aandacht te vragen voor de bescherming van wilde katachtige. De doelstelling hiervan is: bescherming van bedreigde, wilde katachtige. FOX steunt ook de campagne “Stap van de olifant af” van de World Animal Protection (WAP). Sinds januari 2014 bieden wij alleen nog excursies aan waar onze reizigers kennis maken met olifanten in hun natuurlijke omgeving. Waarbij geen olifantenritjes worden aangeboden en olifanten geen kunstje hoeven te doen.’ Maar over het hoe en waarom volgt geen antwoord. Trouwens, dat is toch niet het enige waar we op moeten letten als we op vakantie in Thailand zijn? Kortom, wat we ook doen, we krijgen geen duidelijk beeld en leggen daarom onze bevindingen aan FOX voor.

Wat vindt u van de beantwoording van onze vraag door uw klantenservice? Wij kregen een algemeen verhaal, wat op voorhand al leek te zijn geschreven, zonder dat werd ingegaan op het specifieke onderwerp waar wij naar vroegen.

‘Wij hebben getracht middels ons antwoord aan te geven dat bij alle keuzes die wij maken in de productontwikkeling van onze rondreizen wij rekening houden met de impact van vakanties op de bestemming. Zowel op het gebied van natuur, cultuur als ook het dierenwelzijn. Daarin zijn we blijkbaar niet zo concreet geweest als voor u wenselijk was. Wij raden onze reizigers altijd aan, dat hoe onschuldig het ook lijkt, zodra er dieren aan te pas komen hier niet in mee te gaan. Dus inderdaad geen ritjes te maken op de rug van een olifant, geen selfies met aapjes te maken of tijgers te aaien. Enkel wanneer wij het zelf aanbieden, zoals bijvoorbeeld een bezoek aan Elephant Nature Park, is dit verantwoord omdat wij daar weten dat er op een juiste manier met dierenwelzijn wordt omgegaan. Onze reisleiders ter plaatse zijn hier goed van op de hoogte en adviseren onze reizigers over dit onderwerp.’

Uw klantenservice was blijkbaar niet duidelijk op de hoogte van wat u nu zegt. Wat doet u aan specifieke scholing voor uw personeel op kantoor als het gaat om de informatievoorziening naar de consument over dierenleed op uw vakantiebestemmingen?

‘Al onze medewerkers wonen twee keer per jaar productinformatiesessies bij, waarin we alle productontwikkelingen die wij doorvoeren aanstippen. Daarin is ook het topic duurzaamheid een belangrijk onderdeel, en dus dierenwelzijn dat bij ons onder die noemer hangt. Ook nodigen we regelmatig tijdens personeelsbijeenkomsten externe sprekers uit op het gebied van duurzaam toerisme.’

Overweegt u om uw vragen en antwoorden op uw website uit te breiden? We lezen bijvoorbeeld niets over het meenemen van souvenirs, het eten van bepaalde gerechten in restaurants en het op de foto gaan met een wild dier. Wij wilden weten waar we expliciet op moesten letten in Thailand als het om dierenleed gaat. Dat kunt u toch met een paar regels afdoen?

‘De topics bij “vraag & antwoorden” zijn gebaseerd op de mate waarin vragen over een bepaald onderwerp worden gesteld door onze reizigers. Maar het is een goede uitbreiding om daarin ook aandacht te vragen voor topics omtrent duurzaamheid en meer specifiek dierenwelzijn. We zullen dit dus zeker gaan bekijken en uitbreiden waar nodig.’

Op uw reisbestemming Marokko wordt bijvoorbeeld niets gezegd over het dierenleed wat schuilt achter het op de foto gaan met aapjes. Iets dat iedere klant van FOX daar zeker tegenkomt. Gaat u dat onderwerp op uw website en in uw reisgids vermelden?

‘Zoals aangegeven kunnen we zeker meer informatie over dit onderwerp geven. We hebben onlangs in samenwerking met de World Animal Protection (WAP) campagne gevoerd tegen het leed dat schuil gaat achter dierenfoto’s. In de maand september hebben we geparticipeerd in een actie die was gericht op het dierenleed dat schuil gaat achter de foto’s met de luiaards in Suriname. Deze actie zullen wij toevoegen onder FOX Milieubewust en klanten hier op een pro-actieve manier op wijzen in de informatievoorziening.’

‘Daar heeft u zeker een punt. Dit is een te algemeen antwoord. We dienen dit in de toekomst te concretiseren, zowel op onze website als in onze antwoorden richting de consument.’

Uw antwoord op onze vraag was erg uitgebreid en algemeen. Snapt de consument dat allemaal wel als u het heeft over ANVR-DTO verplichting, een daartoe opgeleid duurzaamheidsteam en een beleidsverklaring? Kunt u die informatie niet concreter en begrijpelijker maken?

‘Daar heeft u zeker een punt. Dit is een te algemeen antwoord. We dienen dit in de toekomst te concretiseren, zowel op onze website als in onze antwoorden richting de consument. We zullen dit in meer begrijpelijk taal op onze website en in onze communicatie plaatsen, zodat dit voor eenieder duidelijk is.’

De reisgids die wij onder ogen kregen om onze bestemming Thailand in op te zoeken, bevat 240 pagina’s, waarvan er één pagina gaat over duurzaam toerisme. Hierbij komt dierenleed op uw vakantiebestemmingen op geen enkele wijze aan bod. Meer dan een foto van een tweetal aapjes ergens in een boom, is in uw reisgids niet voorhanden.

‘Wij zijn van oorsprong een internetorganisatie en gebruiken de brochure als ondersteuning van de verkoop via onze website. Dat wil dus niet zeggen dat wij geen aandacht hebben voor dierenwelzijn, maar dat wij er voor kiezen om daar op onze website dieper op in te gaan.’

Het is jammer dat u deze mogelijkheid niet benut. Iets anders, u biedt uw klanten de mogelijkheid aan om Elephants World in Thailand te bezoeken. Sterker nog, u promoot deze locatie. Bezoekers mogen hier in het water op de olifant gaan zitten, er is sprake van stress bij deze dieren omdat ze zeven dagen in de week aan een overval toeristenprogramma moeten blootstaan…

‘Elephants World wordt niet meer door FOX bezocht. Sinds afgelopen zomer komen onze reizen niet meer in Elephants World.’

Kunt u aangeven waarom u dit besluit opeens heeft genomen?

‘Na de laatste kwaliteitskeuringen bleek Elephants World niet langer aan onze kwaliteitseisen omtrent dierenwelzijn te voldoen. Ook de WAP gaf dit park een lagere score, vandaar dit besluit.’

FOX: klopt dit wel? Op de website van FOX staat een gastenervaring weergegeven waarbij een bezoek aan Elephants World als ‘een van de hoogtepunten’ van uw reis wordt genoemd (dateert van augustus 2017).

Wat voor alternatief biedt u voor deze locatie?

‘Wij laten onze reizigers wel kennis maken met  Elephant Nature Park. Elephant Nature Park levert een bijdrage aan het overleven van de zeer bedreigde olifanten. FOX is in samenwerking met de World Animal Protection (WAP) initiatiefnemer geweest van het project ‘Stap van de Olifant af’, waarbij FOX een koplopersrol heeft gehad binnen de ANVR reisorganisaties. De WAP voert audits op diervriendelijkheid uit en daarbij kreeg Elephant Nature Park de hoogste score van tien punten. Het bezoek aan dit park stimuleert het begrip voor de natuurlijke situatie en omgeving van de olifanten. Het park is ook de thuisbasis voor tal van andere bedreigde of afgedankte en verwaarloosde dieren zoals geredde honden, katten, paarden en buffels. Deze dieren leven in het park in een natuurlijke omgeving. In dit park worden de dieren niet gebruikt om op te rijden of om trucs te laten doen maar worden op een natuurlijke wijze verzorgd en behandeld. Ook bezoeken we komend jaar Elephant Valley: hier bepaalt ook de olifant waar hij gaat of staat. Onze klanten gaan met een mahout het olifanten verblijf in en blijven altijd op gepaste afstand, minimaal twintig meter, van de olifanten die los rondlopen. De olifanten bepalen zelf waar ze gaan of staan, wij als mensen zijn bij hen te gast en observeren alleen maar. Wij brengen klanten dus enkel naar parken die ook daadwerkelijk een bijdrage leveren aan het welzijn en voortbestaan van zeer bedreigde diersoorten.’

U biedt uw klanten in Marokko een excursie op de rug van een kameel aan voor een tocht door de woestijn. Is er enig toezicht vanuit uw reisorganisatie als het gaat om de beoordeling van het welzijn van deze dieren en eventuele daaruit voortvloeiende acties vanuit uw kant?

‘Bij het samenstellen van onze reizen houden wij absoluut rekening met welzijn van de dieren. Zo beoordelen we steeds al onze excursies en passen we die daar waar noodzakelijk aan. We handelen hier naar de richtlijnen van de WAP.’

Hoe zorgt u ervoor dat uw personeel ter plaatse op de hoogte is van de juiste informatie? En hoe brengt u dat aldaar over op uw klanten?

‘Ook voor onze medewerkers ter plaatse, onze reisleiding, geldt dat wij hen continue informeren over alle ontwikkelingen die wij doorvoeren. En inderdaad spelen zij een belangrijke rol in de informatievoorziening van de consument ter plaatse. Daar nemen overigens onze partners ter plaatse ook een belangrijke rol in. Wij verwachten van hen dan ook dat zij voldoen aan de door de ANVR opgestelde voorwaarden omtrent duurzaamheid.’

U organiseert voor uw reizigers informatiebijeenkomsten in uw theater waarbij u reisfilms laat zien. Wat vertelt u concreet aan het publiek in de zaal over het onderwerp dierenleed?

‘Daar wordt inderdaad niet pro-actief op ingegaan tijdens onze informatiedagen, maar natuurlijk zullen wij vragen die daarover gesteld worden door de reizigers beantwoorden.’

‘Nee, we vinden het niet hier de plaats om dit actief in de presentatie ter sprake te brengen, daar leent de tijd zich ook niet voor.’

Overweegt u niet om dit vanuit uzelf ter sprake te brengen? Als consumenten niet weten dat er dierenleed voorkomt op uw vliegbestemmingen, zullen er immers geen vragen over gesteld worden…

‘Nee, we vinden het niet hier de plaats om dit actief in de presentatie ter sprake te brengen, daar leent de tijd zich ook niet voor. We gaan hier op meer algemene zaken in om de vakantie goed voor te bereiden en de beleving van de vakantie neer te zetten.’

In uw reisgids noemt u ‘Altijd naar het hart, altijd comfortabel, altijd de beste service en altijd de beste prijs’. Overweegt u om dit uit te breiden met ‘altijd diervriendelijk’?

‘Onderdeel van “Altijd naar het hart” is dat wij onze rondreizen invullen met bijzondere ervaringen voor de consument. Die ervaringen moeten zoals eerder aangegeven voldoen aan de door ons gestelde voorwaarden van duurzaamheid (de impact van vakanties op de bestemming) en daar maakt ook dierenwelzijn onderdeel vanuit. Wij zullen onze beloftes dus niet uitbreiden met “Altijd diervriendelijk”, maar dit onderdeel laten uitmaken van “Altijd naar het hart”.’

U geeft aan dat u veel projecten steunt en heeft gesteund. Is er enige inzage in de financiële gegevens voor de consument beschikbaar? Zodat die een beetje een indruk krijgt van de omvang?

‘Onze financiële gegevens zijn helaas niet inzichtelijk voor de consument. Liever informeren wij onze klanten over de verschillende doelen die wij steunen. En over waar we onze steun aan hebben bijgedragen, dan dat er wordt aangeven hoeveel we aan elk doel en project hebben gedoneerd.’

Blijf op de hoogte

Wil je ook op de hoogte gehouden worden over hoe reisorganisaties wel of niet hun informatie met betrekking tot dierenleed op hun verre vliegbestemmingen overbrengen op de consument? En wat dat betekent? Lezerzzz is te volgen via verschillende sociale media. Meld je daarvoor aan. Op deze plekken plaatsen we als eerste alle nieuwe doorlinks naar onze artikelen. Of schrijf je hier in voor de mogelijkheid om deze doorlinks per e-mail via de nieuwsbrief toegezonden te krijgen. Dan weet je precies welke reisorganisaties een hart voor dieren uitdragen. Waar nodig, spant de redactie van Lezerzzz zich in om reisorganisaties ervan te overtuigen die essentiële informatievoorziening op hun website alsnog op te nemen of aan te passen.

In het vierde deel in deze serie artikelen gaan we verder met onze bevindingen. Hierbij voorzien wij je van tips voor een olifant-vriendelijke vakantie, dit in samenwerking met natuurbeschermingsorganisatie Vrienden van de Olifant.

Ontvangen reacties op dit artikel

Gezien de grote hoeveelheid ontvangen reacties kun je niet meer via deze website reageren op dit artikel. Op de sociale media kan dit nog wel.

Lucie Marell – 10-12-2017:

Vrijlaten die arme beesten. Als ik daar was liet ik ze allemaal los.

Karin Loven – 10-12-2017:

Gruwelijk wat er allemaal met dieren gebeurt. Ze kunnen zich niet weren en zijn helemaal aan de mens afhankelijk. En er blijven mensen die niet waard zijn te leven, als ze zo wreed met dieren omgaan.

Mary Piers – 10-12-2017:

Vreselijk, dit moet stoppen.

Mandy Meijer – 10-12-2017:

Wij mensen zijn monsters… ik schaam me dood voor de mensen. Wij pakken alles af van de dieren. Dit moet echt stoppen.

Neide Rosa – 10-12-2017:

Wat is in de hand met mensen die dit doen met dieren, arme beesten, stopzetten dierenleed.

Anjoen Bong – 10-12-2017:

Lieve mensen die van dieren houden, help dieren die mishandeld zijn.

Ida Huis – 10-12-2017:

Zo verdrietig en boos wordt ik hier van, hou een keertje op!!!!!

Ineke Jansen-Alblas – 10-12-2017:

Hartverscheurend … wat mankeren sommige ‘mensen’.

Nataly Pestel – 10-12-2017:

Sommige mensen zijn zo harteloos, om te janken dit.

Lieke Van Zeijl-van Dijk – 10-12-2017:

Triest voor al die dieren, bah.

Yvon Paauw – 10-12-2017:

Verschrikkelijk dit is zo zielig en dit is ook dieren mishandeling de dieren horen gewoon in de natuur te zitten.

Therese Bax – 10-12-2017:

De toeristen houden dit dierenleed in stand. En die komen overal vandaan.

Annemarie Welp – 11-12-2017:

Gaan mensen, ondanks alle voorlichting nog steeds met apen, olifanten, tijgers etc op de foto, dan zijn ze in mijn ogen medeverantwoordelijk voor dit dierenleed! Het zou gewoon bij wet verboden moeten worden!

Evelien Cense – 11-12-2017:

Triest!!!

Ruud Guug – 11-12-2017:

Dierenleed wordt niet bestraft, laten ze daar maar eens wat aan doen.

Joke Kroezen – 19-12-2017:

Die mensen willen natuurlijk ook geld verdienen, dat snapt iedereen, maar toeristen moeten het toch beter weten, en niet voor die belachelijke foto’s te nemen en thuis laten zien. Jullie moeten diep schamen vakantiegangers.

Helene Pleij – 19-12-2017:

Vreselijk al die mensen met vakantie foto’s met dieren die mishandeld worden laat ze vrij in de natuur waar ze horen.

Thea Adelaar – 19-12-2017:

Vreselijk!

Ingrid Suijkerbuijk van der Weegen – 21-12-2017:

Vergeet ook niet het diertje wat iedere avond op je bord belandt. Wat voor een hel ook deze dieren meemaken. Pak dit bij de bron aan… STOP met het eten van vlees. Ik eet al 7 jaar geen vlees meer. Wat een bevrijding!