Van je vliegangst afkomen en letterlijk de horizon verbreden, maar hoe?

We hebben het gevoel dat we weg moeten kunnen, mocht het nodig zijn en hier zitten we als sardientjes opgesloten in een blik. Zeker bij vluchten in het verre buitenland waar het met de veiligheidsregels misschien anders is gesteld dan we zijn gewend (foto: Lezerzzz).

06-06-2018 | Daphne Lange – Vliegen, de een vindt het geweldig, de ander heeft al weken van tevoren stress om in het vliegtuig te stappen! En dan sta je ineens voor dat enorme gevaarte en moet je er toch echt aan geloven. Want ja, je hebt toch zelf een vakantie naar die mooie bestemming geboekt en hier veel geld voor uitgegeven. Eigenlijk durf je niet. De paniek slaat toe. Wat nu?

In Nederland heeft ongeveer één op de drie Nederlanders last van vliegangst. Best veel dus. Zelf ben ik fiftyfifty! Ik vind het altijd fantastisch en indrukwekkend. Want hoe knap is het dat ze zo’n toestel met zoveel gewicht in de lucht kunnen brengen en houden? En hoe bijzonder is het om boven de wolken en de wereld te vliegen? De mooiste uitzichten komen voorbij, vooral als de zon net opkomt. Maar de laatste jaren merk ik dat ik toch iets meer angst heb als ik eenmaal in de lucht hang. Dit euvel heb ik sinds dat ik naar New York ben gevlogen. Toen ik terug zou vliegen werd op het laatste nippertje de vlucht geannuleerd omdat het toestel technisch niet in orde was. Niet iets om je zorgen over te maken, want ook ik zit liever in een vliegtuig wat wel in goede staat verkeert! Vijf uur later, toen ik in een hotel was gedropt, kwamen er beelden op televisie voorbij van een Air France vlucht die onderweg van Rio naar Parijs was neergestort in zee! Waarschijnlijke door technische problemen. De volgende ochtend ging ik toch vliegen en in het vliegtuig lagen kranten met voorop in grote, dikke, zwarte letters het nieuws over deze niet goed afgelopen vlucht. Onprettig om dat te zien terwijl je de lucht nog in moet!

Ineens een duikvlucht

Bij het opstijgen had ik behoorlijk klamme handjes. Ik merkte dat mijn lijf wat onrustiger was op de terugweg naar huis en bij elke beweging die niet normaal leek te zijn, sloeg mijn hart op hol en dacht ik weer aan die vlucht met al die mensen die in zee was gestort. Want ook die waren nietsvermoedend op weg naar huis gegaan. Wat was ik blij toen ik weer veilig de landingsbaan raakte in Amsterdam! Mijn lijf kwam meteen in de ontspan stand. En dat voelde goed, kan ik je vertellen. Daarna is het nooit meer helemaal goed gekomen en kan ik pas opgelucht ademhalen als de wielen op de grond staan. Zo zijn er tussendoor bij mij nog een paar vluchten geweest die niet helemaal volgens plan verliepen. Zoals een schuddend vliegtuig. Tien minuten kan ik nog wel aan, maar als dit serieus een uurtje of zes duurt, dan staan mijn voelsprieten behoorlijk op scherp en hou ik alles in de gaten. En dan heb ik het nog niet eens gehad over die kleinere vliegtuigjes in Peru, Cuba, Nepal en op de Caribische eilanden. Zo’n roestig geval waar je eigenlijk bij voorbaat al liever niet in wilt stappen. Dat je ineens een duikvlucht maakt bij het Himalaya gebergte wat niet de bedoeling was en je bij het uitstappen ziet dat er een beker koffie over het overhemd van de piloot is gevallen. Dan weet je dat zoiets niet was ingecalculeerd! Of als zelfs de locals een kruis slaan, rechtop van de angst in hun stoel gaan zitten en hun gezicht wit wegtrekt. Ook dan krijg je als passagier even een rolberoerte. En dan hebben we het nog niet gehad over de (bijna) ongelukken van de afgelopen jaren. Daar ga je over nadenken. Wat niet bevorderlijk voor je gemoedsrust werkt. Nu durf ik gelukkig nog steeds te vliegen, als reisverslaafde is dat handig, maar ik merk dat ik aan sommige tips toch wel iets heb om me rustiger te voelen.

Als sardientjes opgesloten in een blik

Want waarom hebben we vliegangst? Waarom durf je niet in te stappen? Vaak hebben mensen met vliegangst ook andere problemen, zoals bijvoorbeeld claustrofobie of hoogtevrees. Ze zijn gespannen, krijgen het benauwd, hebben last van hartkloppingen en het zweet breekt hen uit. Mensen willen het liefst alles zelf onder controle hebben en nu leggen we dit bij iemand anders neer. De piloot is verantwoordelijk en dat vinden we toch moeilijk, ook al hebben ze hier jaren voor gestudeerd en zijn deze studies enorm streng. Een van de grootste angsten is toch om neer te storten. Want als we gaan, dan gaan we met zijn allen! Als er zoiets gebeurt, slaat dat in als een bom. Het niet kunnen vluchten als er iets misgaat, is ook een grote angst. We hebben het gevoel dat we weg moeten kunnen, mocht het nodig zijn en hier zitten we als sardientjes opgesloten in een blik. Zeker bij vluchten in het verre buitenland waar het met de veiligheidsregels misschien anders is gesteld dan we zijn gewend. In feite kun je bij het boeken al de nodige stress voorkomen. Ben je tickets aan het zoeken dan speelt de prijs vaak een rol. Je wilt het liefst zo goedkoop mogelijk op de plek van bestemming aankomen. Aan de ene kant is dat logisch, maar aan de andere kant zijn dit in veel gevallen vluchten met een extra tussenstop. Wat weer niet gunstig is als je vliegangst hebt omdat je dan twee keer in dat ‘ding’ moet en dus ook twee keer die stress hebt. Je kunt beter honderd euro meer betalen voor een rechtstreekse vlucht dan dat je daarop gaat bezuinigen.

Ongeveer één op de elf miljoen

Vertel, als je het vliegtuig in stapt, tegen de stewardess dat vliegen niet je grootste hobby is en je het niet fijn vindt. Misschien wil je je groot houden en stoerder voor doen dan je bent, maar dit foefje helpt. Ze houden je dan extra in de gaten, mocht er iets voorvallen. Ze kunnen je gerust stellen waardoor je vlucht iets fijner verloopt. Gewoon doen dus. Maar hoe stap je het beste het vliegtuig in? Ik geef je graag een aantal tips. Zorg in de eerste plaats dat je goed voorbereid aan de vlucht begint. Als je op tijd op de luchthaven bent, heb je meer mogelijkheid om te ontspannen. Waarschijnlijk ben je al onrustig doordat je moet gaan vliegen en als je dan ook nog moet haasten, heb je het dubbel op! Nu kun je nog even gaan winkelen, een drankje drinken of wat lezen. Dan begin je al wat meer ontspannen aan je reis. Heb vertrouwen in de veiligheid. Dat is het belangrijkste! Als er ook maar iets niet goed is aan het toestel, gaat het niet eens de lucht in. Dan kun je stampvoetend bij de gate staan omdat je vertraging hebt, maar haal gewoon adem en denk er maar aan dat de situatie juist goed is. Het vliegtuig krijgt een extra check! En liever dat dan dat je straks in de lucht hangt en er iets gebeurt. Relativeer. De kans dat het echt misgaat is heel, maar dan ook heel klein. De kans dat er iets gebeurt is ongeveer één op de elf miljoen! Het wordt niet voor niets de veiligste manier van reizen genoemd en onderzoeken tonen dit ook aan. Deelnemen aan het verkeer is vele malen gevaarlijker.

Op de golven van de lucht

De meeste mensen hebben het wel eens meegemaakt: turbulentie. Het heen en weer schudden van het vliegtuig wordt als onprettig ervaren en soms maakt het vliegtuig gevoelsmatig een soort van vrije val. Als je al bang bent is dit niet echt bevorderlijk voor je gemoedsrust. Het is goed om te weten dat turbulentie in principe niet gevaarlijk is en dat het eigenlijk geen kwaad kan. Wat is turbulentie eigenlijk? Het is de beweging die een vliegtuig maakt op de golven van de lucht, deze zijn ook in beweging. Je zou het kunnen vergelijken met een boot die op het water vaart en beweegt op de golven die ontstaan. Als je hier over nadenkt is het een stuk minder angstig. Tenminste, dat hoop ik, bij mij werkt het. Als je achterin het vliegtuig zit, heb je er meer last van omdat het hier heftiger is. Vind je het niet fijn, vraag dan een stoel vooraan in het vliegtuig bij het inchecken. Als je de stewardess lief aankijkt kan ze misschien nog wel een stoel tijdens de vlucht regelen. Voordat je gaat vliegen wordt geadviseerd om geen chocolade te eten of koffie te drinken. Als je suikers en cafeïne binnen krijgt kan dit de nervositeit aanwakkeren. En dat wil je juist niet. Tenminste, dat lijkt me. Wijn of een biertje mag je wel gewoon drinken, hierdoor ontspan je juist, dat is dus een extra goed excuus om aan de drank te gaan. Overdrijf niet, maar hou het bij één of twee glaasjes. Een ander punt is de ademhaling. Door meer bewust te zijn van je ademhaling daalt je hartslag en daardoor kun je angsten beter onder controle houden. Adem langzaam in door je neus en adem uit door je mond. Wacht een paar seconden en herhaal dit. Als je het op deze manier doet, voel je dat je spieren ontspannen en je rustiger wordt. Probeer het maar eens.

Stijf van de angst in je stoel

Via internet kun je veel informatie vinden over vliegen en vliegtuigen in het algemeen. Zo kun je lezen wat er tijdens het opstijgen en landen gebeurt en welke geluiden normaal zijn. Soms hoor je een geluid wat je niet herkent en zit je stijf van de angst in je stoel gedrukt. Heb je vooraf over dit geluid gelezen, dan kun je dat herleiden en heb je minder zorgen omdat het je bekend voorkomt. Misschien helpt het om eens een bezoekje te brengen aan een luchtvaartmuseum of om plaats te nemen in een vliegsimulator. Deze worden ook gebruikt bij cursussen om van je vliegangst af te komen. Heb je een stewardess in je omgeving, praat daar dan eens mee. Ze kunnen je in korte tijd veel leren. Zodoende weet je wat er mogelijk is, als het eventueel fout zou gaan tijdens een vlucht. Een vliegtuig kan op zoveel manieren verder vliegen of op verschillende manieren landen. Voor mij werkt dit erg prettig om te weten. Soms hoor je van die nare verhalen dat de bliksem in een vliegtuig is geslagen en dat dit als extreem heftig werd ervaren door de passagiers. Binnenin ben je veilig, alhoewel je wel een knal zult horen en het licht misschien uit kan vallen. Fijn is natuurlijk anders, maar het heeft geen gevolgen voor de vliegveiligheid. Vliegtuigen zijn ingericht als bliksemafleiders. Wordt het toestel geraakt dan gebeurt dat op één punt, daarna verlaat de inslag zich via een ander punt in de richting van de aarde. Het zal op zo’n moment schrikken zijn maar het komt goed! In een ernstig geval kan de bliksem de motor treffen en daar brand veroorzaken. Onthoud dan dat deze zijn voorzien van brandblussers die op dat moment aanspringen. Het vliegtuig kan altijd doorvliegen op de andere motoren. Is er een inslag geweest, dan is er meestal alleen wat brandschade op het vliegtuig te zien.

Lees eindelijk dat boek

Een vleugel kan echt niet zomaar afbreken! Dit is ook zo’n punt waar veel mensen oneindig over blijven piekeren. Als je naar buiten kijkt, zie je de vleugels wel eens flink op en neer bewegen en dan komt de vraag: wat gebeurt er als de vleugel afbreekt? Een geruststelling: de vleugels zijn enorm buigzaam en ze kunnen veel hebben voordat ze zomaar af kunnen breken. Dit kan niet gebeuren door alleen de lucht. Voordat ze aan het vliegtuig worden bevestigd hebben ze al verschillende tests doorstaan en zijn ze goedgekeurd. Juist doordat ze zo buigzaam zijn, breken ze niet af. Laat niet de vreselijkste doem scenario’s door het hoofd spoken. Daar wordt de vlucht niet leuker van. En de tijd kruipt in zo’n geval langzaam voorbij. Probeer zoveel mogelijk afleiding te zoeken, de tijd gaat hierdoor ook een stuk sneller. Je kunt je gedachten even op iets anders focussen. Zo draaien ze tegenwoordig de leukste films tijdens lange vluchten, zet een muziekje op, doe een spelletje (vaak kan dit ook op het scherm voor je in de stoel) of lees eindelijk dat boek waar je niet aan toegekomen bent (niet vergeten mee te nemen natuurlijk).

In je eigen voordeel

Heb je nog steeds een extreme angst om in dat vliegtuig te stappen en werken deze tips niet, maar wil je wel mooie reizen maken dan is het verstandig om je probleem serieus aan te pakken. Je hoeft je hier niet voor te schamen want zoveel mensen doen het en het is in je eigen voordeel. Want waarom zou je het niet doen? Wil je nooit meer op reis? Wil je de rest van je leven alleen naar locaties die per auto te bereiken zijn, dan is dat natuurlijk prima. Wil je dit niet, dan ‘go for it’! Door dit te doen kun je letterlijk de horizon verbreden. Er zijn namelijk verschillende cursussen tegen vliegangst. Niet altijd even goedkoop, maar wel de moeite waard. Wil je niet diep in de buidel tasten en wil je het eerst zelf proberen om alles onder controle te krijgen, dan is het mogelijk om dit via een boek of dvd te proberen. Gewoon thuis op je eigen vertrouwde bank, of tijdens je vlucht, zonder professionele mensen om je heen. Een beetje zoeken op internet naar aanbieders, doet wonderen. Hopelijk heb ik je hiermee een klein beetje op weg geholpen en stap je de volgende keer iets zelfverzekerder in het vliegtuig, op weg naar je droombestemming!

Daphne Lange kun je wakker maken om op reis te gaan. Ze is altijd in om nieuwe landen, plaatsen en culturen te ontdekken, de plaatselijke geur op te snuiven, het eten te proeven en te verdwalen om vervolgens op de meest bijzondere plekjes uit te komen. Dit doet ze zowel in Nederland als in het (verre) buitenland. Ze spaart vooral oneindig veel mooie momenten. Ben je nieuwsgierig? Daphne is regelmatig met haar artikelen te vinden op Lezerzzz en heeft daarnaast haar eigen website www.foodandflipflops.com waar ze haar avonturen graag met je deelt.